Tacir ve esnaf sıfatıyla bir iş kurduğunuz zaman atlamadan ödemeniz gereken aylık harcamalardan biri BAĞ-KUR prim ödemeleridir. “BAĞ-KUR ödemek istemiyorum, zorunda mıyım?” diyebilirsiniz. Ancak kendi işinizin patronu olunca sigortanızı da kendiniz yatırmak durumundasınız. Dolayısıyla artık 4/B sağlık güvencesine dahil olmanız sebebiyle ilgili kanuna tabi oldunuz demektir. O halde okumaya devam ederek Bağkur ile ilgili bilmeniz gerekenleri öğrenebilirsiniz.
İçindekiler:
BAĞ-KUR Nedir?
Açılımı “Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu” olan BAĞKUR, kısaca herhangi bir işverene bağlı olmadan kendi işletmesi adına çalışan kişiler için sunulmuş güvenlik sistemini ifade eder. Türkiye’deki sosyal güvenlik sistemi işveren bünyesinde çalışanlar için SSK (4A) ile şirket, serbest meslek erbabı, esnaflar dahil tüm bağımsız çalışanlara yönelik kurulan Bağkur’a ek olarak devlet kurumlarındaki memurlar için geçerli emekli sandığından (4C) oluşur.
1971’de kurulan Bağkur (4B); 1479 sayılı kanun ile uygulamaya geçmişken 2006’da 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile diğer iki sigorta türü ile birleştirilmiştir. SSK ve BAĞKUR bütünüyle iki ayrı çalışan grubunu temsil ettiği için SSK’lı bir çalışanın Bağkur sigortalılığı sona ereceği gibi Bağkur’lu olunca da SSK’lı olma durumu sonlanır.
Kimler BAĞKUR Sigortalısı Sayılır?
SSK’lı olmayan bireyler isteğe bağlı olarak Bağkur sigortalı olabileceği gibi 5510 sayılı yasanın 4/B maddesine göre aşağıdaki kişilerin Bağkur’a kayıt yaptırma ve primlerini ödeme zorunluluğu bulunur:
- Mahalle ve köy muhtarları
- Bir iş sözleşmesinden bağımsız olarak kendi adına bağımsız çalışan kişiler:
- Serbest meslek ve ticari kazanç nedeniyle hem basit hem de gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olanlar
- Gelir vergisinden muaf olsa bile esnaf ve sanatkarlar sicili ile meslek odalarına kayıtlı kişiler
- Anonim şirket kurucu ve yönetim kurulu üyesi ortakları
- Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket ortakları
- Donatma iştirakleri ortakları
- Tüm şirket türlerindeki ortaklar
- Tarım faaliyetinde bulunanlar
İşyeri Sahibi BAĞKUR’lu Olmak Zorunda mı?
Yasanın 4. madde B bendine istinaden zorunludur.
Şahıs Şirketi BAĞKUR Zorunlu mu?
Şahıs şirketi dahil tüm şirket türlerinde vergi mükellefiyeti açtıran gerçek ve tüzel kişiler için zorunludur. Maliye kaydı olup BAĞ-KUR kaydı olmayanlar yani, vergi mükellefi olup da BAĞ-KUR kaydı olmayanlar en kısa sürede kayıt işlemini tamamlayarak prim ödemeye başlamalıdır. Aksi durumlar geçmişe dönük prim borçları, gecikme cezaları gibi mali yükümlülükler ile sonuçlanabilir.
BAĞ-KUR Primi Nedir?
Bu sigorta türüne kayıtlı kişilerin SGK’ya yatırdıkları ücrettir. Mükellef, ödediği primler sayesinde sağlık sigortası, emeklilik, iş göremezlik desteği gibi haklardan yararlanabilir.
BAĞ-KUR Primi Ödemeden Şirket Kurmak Mümkün mü?
Kişiler şirket açtığı zaman Bağkur kaydını yapmadan işlemleri tamamlaması mümkün değildir. Bununla birlikte başlangıçta düzenli yatırılan primler sonradan çeşitli sebeplerle ödenemeyebilir. Şirket sahibi başlangıçta SSK’lı olarak başka bir işveren bünyesinden çalışıyorsa sigortası SSK’dan yatmaya devam eder.
İşten ayrılması durumunda SSK primleri yatmayacağı için, sistem kişiyi vergi mükellefi olması sebebiyle Bağkur’lu göstermeye başlayacaktır. Bu aşamada mükellefin durumu takip ederek sigortasız olduğu günden itibaren BAĞ-KUR primlerini yatırmaya başlaması gerekir. Aksi halde prim borçları birikecektir.
BAĞ-KUR Borcu Olanlar Sağlık Hizmetlerinden Faydalanabilir mi?
Bazı sağlık hizmetlerinden kısıtlanabilir. Ancak 3654 sayılı Bakanlar Kurulu kararının geçici 77. maddesi 2023’te değiştirilerek 5510 sayılı sosyal sigortalar kanunu 60. maddesindeki ifadeler 60 günden fazla prim borcu olan mükellefler ve bakmakla yükümlü oldukları kişilerin 24 Aralık 2024’e kadar devlete ait sağlık hizmetlerinden faydalanabileceği şeklinde değiştirilmiştir.
BAĞKUR Primi Ödenmezse Ne Olur, İcra/Haciz Gelir mi?
Şu ana kadar icra takibi yapılmadığı bilinmektedir.
Hiç Ödenmemiş Bağkur Borcu Silinir mi?
Borçlar eğer bakanlık tarafından herhangi bir yasal düzenleme yapılmamış ise genellikle tamamen silinememektedir. BAĞ-KUR tescil affı, ihya affı gibi uygulamalar henüz bulunmuyor. Şu andaki borçlar için herhangi bir BAĞ-KUR yapılandırması olmamakla beraber borçlarınızı tamamen sildirseniz bile emeklilik günü için gerekli gün sayısından eksilmeler olabilir. En doğru bilgi için SGK’ya başvurmanız daha sağlıklıdır.
Bağkur Borcu Varken İşyeri Kapatmak Mümkün mü?
Vergi mükellefiyetini, vergi borçlarını ödeyerek sonlandırıp işyerini kapatabilirsiniz. Ancak prim borcu ilgili faiz oranlarına göre artmaya devam eder.
BAĞ-KUR Primi Ne Kadar?
BAĞKUR prim ödemeleri en düşük asgari ücret üzerin yıllık olarak güncellenir. Ayrıca elde edilen yıllık gelir ile orantılı olarak da değişebilir. Dolayısıyla kişinin beyan ettiği gelire göre sabit bir tutarı yoktur. 2024 primlerinin en düşük ve yüksek tutarlarını aşağıdaki tabloda görebilirsiniz:
BAĞ-KUR Prim Gün Sayısı Kaç Olmalı?
Bağkur prim gün sayısı, emeklilik için gereken minimum süre olmakla birlikte, zaman içerisinde oldukça değişebilir. Bu nedenle, en güncel bilgiyi SGK’dan veya bir uzmanından almak önemlidir. BAĞ-KUR emeklilik şartları geçmişte 9000 gün olarak belirlenirken son yıllarda yapılan düzenlemelerle 7200 güne indirilmiştir. Yani, Bağkur’lu olarak en az 7200 gün prim ödemeniz halinde emeklilik hakkı kazanabilirsiniz.
BAĞ-KUR Prim Borcu Ödemek için Gerekenler
Prim borcunu SGK anlaşmalı bankalar veya SGK internet sitesi üzerinden kolaylıkla ödeyebilirsiniz.
Bağkur Primi Gider Yazılır mı?
1479 sayılı Bağkur Kanunu’nun 49/3. maddesi, sigortalıların ödediği giriş keseneği ve sigorta primlerinin vergi uygulamasında gider olarak yazılabileceğini açıkça belirtmektedir. Bu sayede, Bağkur primi ödeyen esnaf ve sanatkarlar, bu tutarı gelirlerinden düşerek vergi yükünü azaltabilir.
Aşağıdaki içerikler de ilginizi çekebilir:
ESBİS Nedir, Nasıl Kayıt Yapılır?
