Ürün veya hizmetlerinizi sosyal medyadan, kendi web sitenizden ve pazar yerlerinden satmayı planlıyorsanız, Türk Ticaret Kanunu (TTK) gereğince —istisnalar hariç— mutlaka şirket türleri çerçevesinde ticari faaliyette bulunmanız gerekir. e-Ticarete başlamadan önce, ticari şirket türleri arasından hangisinin sizin için uygun olduğunu belirlemek, sonraki adımları daha güvenli atmanıza yardımcı olur. Peki kaç tür şirket vardır? Şirket türleri kaça ayrılır? Bunların özellikleri ve aralarındaki farkları kapsamlı anlatmaya çalıştık.
İçindekiler:
Şirket Türleri Nelerdir?
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (Şirket türleri TTK) bu konuda net çerçeveyi çizmiştir: Şirket türleri, şahıs şirket türleri ve sermaye şirketleri olarak iki ana gruba ayrılır. TTK’ya göre 5 ana ticari şirket türü vardır; komandit, iki farklı şekilde kurulabildiği için pratikte 6 alt başlıkla incelenir:
- Anonim Şirket
- Limited Şirket
- Kollektif Şirket
- Komandit Şirket
- Kooperatif Şirket
Not: Komandit şirketler ikiye ayrılır: Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit (Sermaye şirketi) ve Adi Komandit (Şahıs şirketi).
Türkiye’de bir iş kurmaya karar verdiğinizde karşınıza çıkacak en önemli adımlardan biri, hangi şirket türünü seçeceğinizdir. Yanlış seçilen bir tür; vergi yükü, hukuki sorumluluklar ve işleyişini doğrudan etkiler.
| Şirket Türü | Şirket Niteliği | Ortakların Sorumluluğu | Özellikler |
| Kollektif Şirket | Şahıs şirketi | Tüm ortaklar sınırsız sorumlu | Ortaklar, şirket borçlarından tüm malvarlıkları ile sorumludur. |
| Adi Komandit Şirket | Şahıs şirketi | Komandite ortak: sınırsız sorumluKomanditer ortak: koyduğu sermaye ile sınırlı | Yönetim komandite ortakta, komanditerler pasif yatırımcıdır. |
| Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket | Sermaye şirketi | Komanditerler pay sahibi ve sorumluluğu koydukları sermaye ile sınırlı | Pay senetlerine bölünmüş sermaye yapısı vardır. |
| Limited Şirket | Sermaye şirketi | Ortaklar, yalnızca sermaye taahhüdü kadar sorumlu | En az 1 ortakla kurulabilir, pay devri sözleşmeye tabidir. |
| Anonim Şirket | Sermaye şirketi | Pay sahipleri, yalnızca taahhüt ettikleri sermaye ile sorumlu | Halka açılabilir, pay devri serbesttir. |
| Kooperatif | Özel nitelikli ticaret şirketi | Ortaklar ana sözleşmede belirlenen ölçüde sorumlu | Kar amacı gütmez, ortak yararını esas alır. |
Şirket Türleri Tablo (2025 Güncel)
Toplamda 5 temel şirket türü arasından komandit, iki farklı şekilde kurulabildiği için pratikte 6 alt başlıkla incelenir:
| Şirket Türü | Şirket Türleri Kısaltmaları | TTK Sınıfı | Asgari Sermaye | Ortak Sayısı | Sorumluluk | Vergi Oranı | |
| Kollektif | Şahıs Şirket Türleri | “Kollektif Şti.” | Şahıs | Yok | Min. 1 – Sınır yok | Sınırsız | Gelir Vergisi %15–%40 |
| Adi Komandit | “Komandit Şti.” | Şahıs | Yok | 1–50 | Komandite sınırsız, komanditer sermaye kadar | Gelir Vergisi %15–%40 | |
| Paylara Bölünmüş Komandit | “Komandit Şti.” | Sermaye | A.Ş. hükümleri geçerli | Değişken | Komandite sınırsız, komanditer pay kadar | Kurumlar Vergisi %25 (finans %30) | |
| Limited (Ltd. Şti.) | “Ltd. Şti.” | Sermaye | 50.000 TL | En az 2 | Ortaklar sermaye kadar | Kurumlar Vergisi %25 (finans %30) | |
| Anonim (A.Ş.) | “A.Ş.” | Sermaye | 250.000 TL (kayıtlı sermaye ≥ 500.000 TL) | En az 2 | Pay sahipleri sermaye kadar | Kurumlar Vergisi %25 (finans %30) | |
| Kooperatif | “Koop.” | Ticaret şirketi | Türüne göre değişir | Genelde min. 7 | Ortaklar esas sözleşmeye göre | KV %25 veya muaf | |
Şirket Türlerinden Hangisinin Tüzel Kişiliği Yoktur?
Adi ortaklık, bir şirket türü değildir ve tüzel kişiliği yoktur. Türk Borçlar Kanununa tabidir. Ticaret siciline kayıtlı olmadığı için ticari şirket statüsü taşımaz.
Hangi Şirket Türü Sizin için Uygun?
Hangi şirket türü ilerleyeceğiniz aslında bütünüyle şirket faaliyet alanı ve hedefleriniz ile doğru orantılı. Dolayısıyla şöyle bir tablo ortaya çıkabilir, fakat mali müşaviriniz ile karar vermek en doğru tercih olacaktır:
- Düşük sermaye, hızlı kuruluş → Şahıs şirketi
- Küçük–orta ölçekli işletmeler → Limited
- Yatırım alma / halka arz hedefi → Anonim
- Güvene dayalı ortaklıklar → Kollektif veya adi komandit
- Ortak faydaya dayalı iş modeli → Kooperatif
- En düşük kazanç sisteminde kişinin kendi mesleği ve çabasıyla geçimini sağlaması (Şirket türü değildir) → Basit usul vergilendirme; detaylı bilgi için Basit Usul Vergi Nedir? yazısına tıklayın.
Aşağıdaki tablo şirket türlerinin avantaj ve dezavantajlarını daha kolay anlamanıza yardımcı olabilir:
| Şirket Türü | Avantajlar | Dezavantajlar |
| Anonim Şirket (A.Ş.) | – Yüksek sermaye güvenilirliği- Hisse devri kolay- Halka arz imkânı- Ortaklar sermaye kadar sorumlu- Yatırımcıların tercih ettiği yapı | – Yüksek kuruluş sermayesi (≥ 250.000 TL)- Kuruluş ve yönetim prosedürleri daha karmaşık- Daha yüksek muhasebe ve denetim maliyetleri |
| Limited Şirket (Ltd. Şti.) | – Düşük kuruluş sermayesi (≥ 50.000 TL)- Tek ortakla kurulabilme- Ortaklar sermaye taahhüdü ile sınırlı sorumlu- Küçük ve orta ölçekli işletmelere uygun | – Pay devri genel kurul onayı ile olur- Halka arz imkânı yok- Ortak sayısı en fazla 50 |
| Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit | – Sermaye şirketi avantajlarına sahip- Anonim şirket gibi paylara bölünmüş yapı | – Ortaklardan komandite sınırsız sorumlu- Kuruluş ve yönetim karmaşık- Uygulamada nadiren tercih edilir |
| Kollektif Şirket | – Sermaye zorunluluğu yok- Kuruluş basit- Küçük ölçekli ve güvene dayalı işlerde hızlı uyum | – Ortaklar tüm malvarlığı ile sınırsız sorumlu- Ortak sayısı arttıkça yönetim zorlaşır- Pay devri zordur |
| Adi Komandit Şirket | – Ortaklık yapısı esnek- Sermaye zorunluluğu yok- Küçük ölçekli işlere uygun | – Komandite sınırsız sorumlu- Pay devri zor- E-ticaret gibi modern yapılara uygun değil |
| Kooperatif | – Ortak yararına çalışma- Belirli şartlarla vergi muafiyeti- Dayanışma ve destek mekanizması | – En az 7 ortak gerekliliği- Karar süreçleri yavaş- Tüm ortakların aktif katılımı gerekebilir |
Muhasebe Şirket Türleri Açısından Önemli Farklar
Muhasebesel olarak bakıldığında şu sonuçlara varılabilir:
- Şahıs şirketleri muhasebede daha basit işleyişe sahiptir, ancak kişisel malvarlığı riske girer.
- Sermaye şirketleri daha karmaşık muhasebe süreçleri gerektirir, fakat kişisel malvarlığı korunur.
- e-Belge yükümlülükleri ve e-fatura, e-defter geçiş zorunlulukları türlere göre değişebilir; “e-Fatura Zorunluluğu” başlıklı yazıdaki detaylara göz atabilirsiniz.
Şirket Türleri Hukuk ve Ticaret Hukuku Perspektifi
- TTK m.124’te tüm şirket türleri sayılır ve şahıs/sermaye ayrımı yapılır.
- Şahıs şirketleri (kollektif ve adi komandit) ortakların aktif sorumluluğunu gerektirir, pay devri zordur.
- Sermaye şirketleri (Anonim, limited, paylara bölünmüş komandit) daha kurumsal yapı sunar, pay devri kolaydır.
- Ünvanda kısaltma kullanımı TTK’ya göre mümkündür, ancak gerçek kişi adı varsa kısaltma yapılamaz.
Şirket türlerini bir de S.M Mali Müşavirimiz Gizem Kesilmiş’ten dinleyin👇
Şirket türünüz ne olursa olsun, e-fatura ve muhasebe süreçlerinizi tek panelden yönetmek, vergi uyumunu kolaylaştırır.
BirFatura ile tüm e-belge işlemlerini hızla tamamlayabilir, muhasebe hatalarını en aza indirebilirsiniz.
Ücretsiz Denemeye Başlayın!
