Bir Fatura İle Başlayın.

Tüzel Kişi Nedir?

Tüzel kişi ne demek tüzel kişilik ne demek tüzel kişi nedir
Gerçek kişi, tüzel kişi nedir? Tüzel kişi kimdir? Tüzel kişilik ne demek? Adını sıkça duyduğunuz bu kelimeler bizlere, sanki ticari olması fark etmeksizin bir şirket, oluşum, kuruluş gibi yapılanmaları çağrıştırıyor. Evet, doğru. Tüzel ve gerçek kişi arasında büyük farklar varken, aslında tamamen Türkçe “tüzel” kelimesi; Arapça “hukuk” kelimesinin tam karşılığı olan “tüze” kökünden türemiş. Şirket açan bir işletme sahibi veya açmayı düşünen bir kişi olarak yazıyı okuduktan sonra bu kavramların ayrımına daha net varabilirsiniz.

Belirli bir amaç için faaliyet gösteren, bağımsız şekilde örgütlenmiş insan veya fiziksel olmayan ve bazı haklara sahip oluşumlardır. Kanun tarafından tanınan bu statüdeki kuruluşlar, kendi hak ve yükümlülükleri ile varlıklarını sürdürebilir. Türk Medeni Kanunu madde 47’ye göre belli bir amaç ve varlığı sürdürmek üzere toplanmış insan ve mal örgütleri kendileri ile ilgili özel hükümler uyarınca kazanır.

Ayrıca ahlak ve hukuka aykırı kişi-mal topluluklarının kazanamayacağı ifade edilir. Kamu ve özel olmak üzere iki türü bulunur. Varlık, isim, mülkiyet, miras, borçlanma, dava açma, sözleşme yapma gibi haklara sahiptir.

Kamu Tüzel Kişi Nedir?

Sadece devlet tarafından kurulabilen, kurulmasına izin verilebilen ve kapatılabilen örgüt veya devlet organlarıdır. Bu oluşumlar kamu yararı için çalışıp belli bir otoriteye sahiptir.

Özel Tüzel Kişi Nedir?

Türk ticaret kanunu kapsamında gerçek kişi ve ortakları tarafından kurulan ticari oluşumlar anlamına gelir.

Tüzel Kişi Örnekleri Nelerdir?

Kamu tüzel kuruluşlarına aşağıdakiler örnek gösterilebilir:

  • YÖK
  • Bakanlıklar
  • Türk Patent Enstitüsü
  • Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu
  • Sermaye Piyasası Kurulu
  • Rekabet Kurumu
  • Belediyeler
  • RTÜK
  • İl özel idareleri
  • Üniversiteler
  • ASKİ

Özel olanlarına ise aşağıdakiler örnek olabilir:

  • Dernekler
  • Sendikalar
  • Vakıflar
  • Siyasi partiler
  • Vakıflar
  • Kooperatifler
  • Anonim, limited gibi ticaret ortaklıkları

Gerçek Kişi Tüzel Kişi Farkı Nedir?

Gerçek kişiler tarafından kurulsa da varlıkları o kişilerden bağımsızdır. Başka bir ifadeyle kurucu ölse bile tüzel yapı devam eder. Aradaki temel farklılıkları aşağıdaki tablodaki gibi özetleyebiliriz

gercek-kisi-tuzel-kisi-farki

Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılması Ne Anlama Gelir?

Tüzel şirket perdesi, bu sıfatı taşıyan şirketlerde, şirket borçlarından şirket ortak ve yöneticilerinin sorumlu tutulmasını engelleyen bir ilkedir. Bu ilke sayesinde şirket ayrı bir varlık olarak kabul edilirken şirket adına girilen borçlarda şahsi sorumluluk aranmaz. Normal şartlar altında geçerli olan bu perde; şirket ortak ve yöneticilerinin hukuki kötüye kullanması, yetersiz sermayeleşme, dolandırıcılık, öngörülemeyen dış borçlanma gibi hallerde mahkeme tarafından kaldırılabilir. Böylece şirket ortakları ile yöneticileri borçlardan kendi mal varlıklarıyla sorumlu olur.

Tüzel Kişi Numarası Nedir?

Aslında birer vergi numarası ve ticari sicil numarasına sahiplerdir. Ayrıca 2010’da merkezi tüzel kişilik bilgi sisteminin (MTK) tebliğ edilmesi ve kurulması nedeniyle dernek, vakıf, şirketlerin MTK numaralarını almaları gerekir. Bu numara ile ticaret sicili işlemlerini yapabilirler. Özel algoritmayla üretilen 16 haneli bir numara olan mtk numarasını şirket kuruluş işlemlerinin sonrasında e-Devlet’ten alabilirsiniz.

Tüzel Kişilik Hangi Anda Kazanılır?

Hangi anda taşımaya başladığı zaman türüne göre değişkenlik gösterir. Örneğin şirketler ticaret siciline tescil edildiği tarihten itibaren, dernek ve vakıflar kuruluş işlemleri tamamlanıp valilikten onay aldıktan sonra, kamu kurumları kanun ile tebliğ edilmeleriyle birlikte, kooperatifler ise ilgili bakanlık tarafından onaylanınca kazanır.

Tüzel Kişi e-Tebligat Zorunlu mu, Nasıl Alınır?

1 Ocak 2019’dan beri e-tebligat yönetmeliği gereği tüzel ile kamu kurumlarının almaları zorunludur. Elektronik ortamda tebligat gönderip almayı kolaylaştıran bu sistem KEP adresine benzese de farklıdır. Tüm PTT şubelerinden alınabilir. Başvuruların artık online yapılabildiği için oldukça kolaydır. Başvurunuzu basvuru.etebligat.gov.tr adresine tıklayarak yapabilirsiniz.

Tüzel Kişi Manevi Tazminat İsteyebilir mi?

Bu konu tartışmalıdır. Bazı hukuk uzmanları insan niteliği taşımadığından istemesini doğru bulmaz. Ancak kişilik hakkı tanınırsa edebilir. En doğru bilgiyi alanında uzman bir avukata sormak daha sağlıklı olacaktır.

Şirket Tüzel Kişi midir?

Türk ticaret kanununa göre anonim, limited, kooperatif, kollektif şirketler, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler bu sıfatı taşırlar. Ancak adi şirket ile adi komandit şirket adı verilen şahıs şirketleri aynı insanlar gibi gerçek kişi olarak gruplandırılır.
BirFatura

BirFatura

Tüm pazaryerlerine entegre;
Hızlı, kolay ve güvenli faturalandırma sistemi!

Yazıyı paylaşın: