ETGB kapsamında ihracat çok rahatlıyor. Açılımı Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi geleneksel gümrük prosedürlerinin kurtarıcısı dersek abartır mıyız? Çünkü ihracat yapan işletmeler siparişlerini yurt dışına gönderirken bir form doldurup lojistik şirketine teslim ederek hem maliyetleri azaltıyor hem de gümrük işlemlerini dijital olarak gerçekleştirmiş oluyor. Bunun için ürünlerinizin mikro ihracat kapsamına girmesi yeterli.
Başka ülkeden sipariş veren müşteriler sanki yurt içindeki bir e-ticaret sitesinden almış kadar kolaylık bulurken gönderici firma da yurt içine satış yapmış kadar pratik şekilde süreci yönetebilir. Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi beyanında yetkili kargo operatörlerini tercih ettiğiniz sürece hem vergi iadelerinde kolaylık hem de e-ihracat kapsamındaki gümrük beyanı maliyetlerini azaltma fırsatı yakalayabilirsiniz. O halde ETGB nedir yakından inceleyelim.
İçindekiler:
ETGB Nedir? Ne İşe Yarar?
Elektronik Gümrük Ticaret Beyannamesi, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından 2013’te 1 Seri Numaralı Gümrük Genel Tebliği ile uygulamaya geçirilen sistem kara ve havayolu üzerinden kargo taşımacılığı ile taşınan malların gümrük beyanıyla ilgili tüm işlemlerin elektronik ortam yürütülmesini sağlar. Böylece matbu çıktı alma ihtiyacını ortadan kaldırır.
e-Ticaretin gittikçe artan büyüme oranı, tüm dünya geneline hızla yayılırken sınırötesi ticarette de ürün ve numunelerin hızlı şekilde alıcıya iletilme ihtiyacı uygulamanın esas sebebi olurken bunun yanında küçük üreticilerin ihracat yapmasını desteklemek amacıyla daha az bürokratik işlem ve maliyetle kolay kargolamayı hedefler. Dolayısıyla hızlı kargo taşımacılığı kapsamında Dünya Gümrük Örgütü’nün önerileri dikkate alınmıştır.
ETGB Mikro İhracat için Neden Önemli?
Geniş ölçekte Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi uygulamasının kazandırdığı avantajlar bu şekilde sıralanabilir:
- Gümrük müşavirliği bedeli çıkmaz.
- Çıkış ambar ücretinin ödenmesine gerek yoktur.
- Vekaletname gerektirmez
- İhracatçılar birliğine kayıt yaptırma ihtiyacını ortadan kaldırır.
- Beyannamenin matbu olarak arşivlenmesi gerekmez.
- Gümrüğe gelen tüm gönderilerin tek bir liste altında sunulması sebebiyle yaşanan zorlukların önüne geçer.
- Her geçişin elektronik ortamda kayıt altına alınması sağlanır.
- Her bir ürün için ayrı ayrı beyan yapılması sayesinde risk analizine dayalı kontroller daha kapsamlı yapılabilir.
- Gönderi sıklığı, mali boyut hesaplaması, gönderi denetlemesi gibi alıcı-gönderici arasındaki istatistiki verilerin oluşumuna katkıda bulunur.
ETGB’yi Kimler Kullanabilir?
Yurt dışı pazar yerlerinde, kendi e-ticaret sitelerinden başka ülkelere satış yapanlar ile mikro ihracat kapsamına giren ürünleri ülke dışına ihraç eden her işletme Elektronik Gümrük Ticaret Beyannamesi verebilir. ETGB sınırı ve ETGB’li gönderilerde aranan kriterler aşağıdaki gibidir:
- Değeri 30.000 Avro’yu aşmayan kişisel kullanıma yönelik kitap veya basılı yayın
- Mikro ihracata tabi brüt 600 kg ve fiyatı 30.000 Avro’yu geçmeyen mallar
- Numunelik model ve eşyalar
- Diplomatik ve yolu eşyası hariç fiyatı 30.000 Avro ile ağırlığı brüt 600 kg’ı geçmeyen serbest dolaşıma giriş izni verilen, ticari mahiyet taşımayan eşyalar
- Yolcunun 3 ay önce ve 1 ay sonra gelen kişisel eşyaları
- Kütüphaneler, müzeleri kamu kurumlarına eğitim ve bilimsel amaçlı gönderilen basılı yayınlar
ETGB ile Gönderilmeyen veya Kısıtlı Ürünler
İlaç, gıda takviyesi gibi sağlık ürünleri Sağlık Bakanlığı’ndan alınan izin belgesiyle gönderilebilir. Ayrıca sergi/fuar için gönderilen eşyalar, tamir amaçlı mallar, cep telefonu bu belgeyle gönderilmez. Özetlemek gerekirse aşağıdaki ürünlerin çıkışına izin verilmez:
- Limiti aşan ihracatlar
- Fuar/sergi amaçlı çıkışlar
- Tamir nedeniyle gönderilen ürünler
- Gıda, ilaç, kimyasal vb. kısıtlanan denetime/izne tabi ürünler
- Bedelsiz mallar
ETGB Sorgulama Nasıl Yapılır?
Konşimento numarası kullanılarak gerçekleştirilen bu sorgulama ile, gönderinin mevcut durumu, beyannameye ait numara ve işlem tarihleri gibi bilgilere ulaşılabilir. ETGB sorgulama işlemleri, genellikle kargo firması ve Ticaret Bakanlığı’nın e-İşlemler Portalı üzerinden yapılabilir. Bazı firmalar beyanname numarasını ve gönderi takip kodunu içeren özel bir bağlantı sunar.
ETGB Belgesi Nasıl Alınır?
ETGB belgesine sahip olabilmek için, öncelikle tercih ettiğiniz lojistik firması aracılığıyla talebte bulunmanız gerekir. Bu talebin ardından, lojistik firma gönderinizle ilgili Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi’ni hazırlayıp genellikle e-posta gibi iletişim kanalları üzerinden tarafınıza iletir.
Ayrıca, sadece bu beyanname değil, sürece dair gerekli yönlendirmeler ve talimatlar da aynı şekilde size ulaştırılır. Eğer ihracat işlemlerinizde düzenli olarak aynı lojistik firmasıyla çalışırsanız, beyannameyi otomatik olarak edinmeniz mümkün hale gelir ve belge eksikliği gibi aksaklıkların önüne geçilmiş olur.
Özetle ihracatçının bireysel olarak beyanname hazırlamasına gerek yoktur. ETGB yetkili firmalar (DHL, UPS, TNT, Aras Kargo, Yurtiçi Kargo vb.) ya da PTT tarafından düzenlenir. Süreç şu adımlarla işler:
- Ürün paketlenip yurt dışına gönderilmek üzere kargo şirketine teslim edilir.
- İhracatçı firma, gönderiye ait fatura ve vergi numarası gibi bilgileri sunar.
- Kargo firması, gümrük sistemine elektronik olarak beyannameyi iletir.
- Gönderi gümrükten geçer ve ihracat tamamlanır.
ETGB Kullanırken Nelere Dikkat Edilmeli?
Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi, kargo firması tarafından PDF formatında ihracatçıya iletilir. Bu belge, hem KDV iadesi işlemlerinde hem de ihracatın resmî kaydı açısından kritik öneme sahiptir. Gönderdiğiniz malların GTİP kodlarının eksiksiz ve doğru bir şekilde yazılması başarıyla KDV iadesi yapılabilmesi için çok önemlidir. Ayrıca kesilen faturalara KDV eklenmemesi, yani 0 olmasına dikkat edilmelidir. Aşağıdaki önlemlere de dikkat edebilirsiniz:
- Gönderim yapmadan önce kargo firmasının yetkili olup olmadığı kontrol edilmelidir.
- Faturanızda yer alan bilgilerin eksiksiz ve doğru olması, sistemde oluşacak belgenin geçerliliğini doğrudan etkiler.
- Kargo çıkış tarihinden sonra beyanname çıktısı arşivlenmeli, muhasebe kayıtlarına zamanında işlenmelidir.
ETGB ile İlgili Sık Yapılan Hatalar
✔️Gönderi ağırlığının 300 kg’yi aştığı durumlarda uygulanamaz.
✔️Belge olmadan gönderilen ürünlerde resmî ihracat kaydı oluşmaz.
✔️Yalnızca hızlı kargo veya PTT aracılığıyla düzenlenebileceği unutulmamalıdır.
✔️O olmadan KDV iadesi talep edilemez.
Kısacası ETGB, e-ihracatın kapısını aralar. Yani pazar yerlerinde satış yapan, e-ticaret ile yurt dışına açılmak isteyen işletmelere, resmi, hızlı ve avantajlı bir çözüm sunar. Süreci kolaylaştırmak için BirFatura gibi dijital çözümlerden yararlanarak, belge düzenleme ve muhasebe adımlarını entegre hale getirebilir, ihracatınızı dijital olarak yönetebilirsiniz.
